Makale günümüz stand-up kültürünü ve komedi geleneğini kültürel antropoloji ve folklor açısından inceleyerek, bu komedi türünün geleneksel meddahlık geleneği ile ilişkisini tartışmayı amaçlamaktadır. Çalışmada stand-up sadece bir eğlence kültürü olarak incelenmemiş aynı zamanda sosyal etkileri de değerlendirilmiştir. Stand-up sanatçılarının deneyimlerini sahneye taşıyarak ve bunu bir mizah unsuru haline getirmeleri ele alınmış, ardından mizahı nasıl toplumsal normları tartışmaya açan bir araca dönüştürdükleri anlatılmıştır. Meddahlık geleneği sürdürülürken toplumsal bazı işlevleri taşımaktaydı. Mizah türlerinin bu toplumsal yönü de anlatılmış, modern mizaha etkisinden bahsedilmiştir. Makalede mizahın antropolojik işlevleri de ele alınmış, mizahın nasıl türleri altüst eden bir yapıda olduğundan bahsedilmiştir. Stand-up’ın tabuları yıkmakta kendine nasıl güvenli bir alan oluşturduğu anlatılmıştır. Zira meddahlık sözlü anlatı geleneğinin geçmişte yaptığı gibi günümüz stand-up geleneği de mizahın komedi avantajını kullanarak toplum eleştirisi yapabilmektedir. Ardından folklor kuramları etrafında sözlü kültür içinde mizahın nasıl yer aldığı tartışılmıştır. Burada performans kuramı üzerinden stand-up’ın geleneksel sözlü anlatı geleneği ile ilişkisi kurulmuştur. Bu ilişki kurulurken meddahlık ve stand-up arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ön plana çıkarılmıştır. Stand-up Türkiye örneğinde ise bu show tarihi arka planıyla ele alınmıştır. Cem Yılmaz ve Tolga Çevik gibi örnekler üzerinden geleneksel meddahlık kültürünün nasıl modern bir sahne sanatına dönüştüğü analiz edilmektedir. Ayrıca meddahlıktan stand-up’a geçişte ortamlar da değişmiştir. Kahvehanelerden dijital ortama geçen bir devamlılık gözler önüne konmaya çalışılmıştır. Çalışma stand-up komedi sanatının meddahlığın birebir devamı olmadığını ortaya koymaktadır. Sanatın, meddahlık geleneğinin bazı işlevsel ve performans özelliklerini dönüştürerek kullandığı tespit edilmektedir. Bu, küresel stand-up komedisinin Türk meddahlık geleneğinden bazı kodlar alarak Türkiye’de devam ettiğini savunmaktadır.
Bu makale için ayrıca gelişmiş bir benzerlik araması başlat yapabilirsiniz.